# GEO Kontrol Listesi > Sitenizin ChatGPT, Gemini, Google AI Mode, Perplexity, Copilot ve Claude gibi yapay zeka asistanlarında bulunması, doğru anlatılması ve kaynak gösterilmesi için teknik, içerik ve itibar adımları. Her madde öncelik, efor, kanıt düzeyi ve doğrulama yöntemiyle birlikte gelir. Bu dosya sayfasının Markdown sürümüdür. Kutuları işaretlemek ve sitenizi otomatik kontrol etmek için sayfayı açın. Son doğrulama: 1 Kasım 2026 ## Yapay zeka arama botlarına erişim Arama ve kullanıcı adına sayfa çeken botlar sitenizi okuyamazsa cevaplarda kaynak olarak gösterilemezsiniz. Bu bölüm robots.txt kurallarını rol bazında doğrular. ### robots.txt dosyasını 200 koduyla ve düz metin olarak sunun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Botlar önce robots.txt dosyasını okur. Dosya 5xx hatası verirse Google dahil birçok tarayıcı siteyi geçici olarak tamamen taranamaz sayar. **Nasıl yapılır:** 1. Kök dizinde /robots.txt dosyasının text/plain olarak 200 döndüğünü kontrol edin. 2. Yönlendirme zincirini en fazla bir adımla sınırlayın. 3. CDN ve WAF kurallarının bu dosyayı botlara engellemediğini doğrulayın. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/robots.txt komutu HTTP 200 ve Content-Type: text/plain döndürmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt adresini kontrol et: HTTP durum kodu, Content-Type, yönlendirmeler ve dosya boyutu nedir? Sözdizimi hatalarını ve botları yanlışlıkla engelleyen kuralları listele, düzeltilmiş bir örnek öner. ``` **Kaynaklar:** ### Botları role göre ayırın: arama, kullanıcı isteği, eğitim Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İş birimi. **Neden önemli:** Sağlayıcılar arama, kullanıcı isteği ve model eğitimi için ayrı bot adları kullanır. Hepsini tek kalemde engellemek, eğitimden çıkmak isterken arama görünürlüğünü de kaybettirir. **Nasıl yapılır:** 1. Her sağlayıcının resmi bot listesini çıkarın. 2. Arama ve kullanıcı botlarını görünürlük için açık tutun. 3. Eğitim botları için ayrı bir iş kararı verin. 4. Kararları robots.txt içinde ayrı User-agent gruplarıyla uygulayın. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde OAI-SearchBot, Claude-SearchBot ve PerplexityBot için açık izin, GPTBot ve ClaudeBot için bilinçli bir karar bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasını oku ve her yapay zeka botunu rolüne göre sınıflandır (arama indeksi, kullanıcı isteği, eğitim, reklam). Arama görünürlüğünü bozan ama eğitim kontrolü için yazılmış kuralları tespit et ve rol bazlı bir robots.txt taslağı hazırla. ``` **Kaynaklar:** , ### Googlebot erişimini açık tutun: AI Overviews ve AI Mode buna bağlı Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Google yapay zeka özellikleri için ayrı bir bot kullanmaz. Sayfanın AI Overviews ve AI Mode içinde gösterilmesi için Googlebot ile taranıp dizine eklenmiş olması yeterli koşuldur. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içinde Googlebot için önemli dizinlerin açık olduğunu kontrol edin. 2. CSS ve JS dosyalarını engellemeyin. 3. URL Denetleme aracıyla canlı testi çalıştırın. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> URL Denetleme \> Canlı URL testi “Sayfa dizine eklenebilir” sonucunu vermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için Googlebot’un ana sayfaları, kategori sayfalarını ve CSS/JS kaynaklarını tarayabildiğini robots.txt ve meta etiketleri üzerinden kontrol et. AI Overviews ve AI Mode uygunluğunu engelleyen bir kural varsa açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### OAI-SearchBot’a izin verin: ChatGPT araması için gerekli Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** OAI-SearchBot, ChatGPT arama sonuçlarında gösterilecek sayfaları indeksler. Engellenen siteler en fazla navigasyon bağlantısı olarak görünebilir; robots.txt değişikliklerinin yansıması yaklaşık 24 saat sürer. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içine User-agent: OAI-SearchBot grubu ekleyin. 2. Önemli dizinlere Allow verin, gereksiz alanları Disallow edin. 3. WAF’ta OpenAI’nin yayınladığı IP aralıklarını engellemeyin. 4. Değişiklikten sonra 24 saat bekleyip tekrar test edin. **Nasıl doğrulanır:** curl -A "OAI-SearchBot" -sI https://{site}/ komutu 200 döndürmeli ve robots.txt OAI-SearchBot’u engellememeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında OAI-SearchBot için geçerli kural grubunu bul. Ana sayfa, kategori ve içerik sayfalarının bu bota açık olup olmadığını söyle; engel varsa düzeltilmiş kuralları yaz. ``` **Kaynaklar:** ### ChatGPT-User isteklerini sunucu tarafında engellemeyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** ChatGPT-User, bir kullanıcı sohbette sayfanızı istediğinde çalışır. OpenAI’ye göre robots.txt kuralları bu bota uygulanmayabilir; yani arama kontrolü değildir, ama WAF engeli kullanıcının boş cevap almasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt yerine WAF ve rate limit kurallarını kontrol edin. 2. OpenAI’nin chatgpt-user.json IP listesini izin listesine alın. 3. Engel sayfası yerine gerçek içeriği döndürdüğünüzü test edin. **Nasıl doğrulanır:** Sunucu loglarında ChatGPT-User isteklerinin 200 aldığını görün; 403 veya 429 oranı düşük olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için ChatGPT-User botunun sayfalara erişebilmesini engelleyebilecek robots.txt, WAF veya rate limit ayarlarını nasıl denetleyeceğimi adım adım anlat ve log üzerinden kontrol için örnek bir grep komutu ver. ``` **Kaynaklar:** ### Claude-SearchBot’a izin verin: Claude arama sonuçları için Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Claude-SearchBot, Claude’un web aramasında kullanılan indeksi oluşturur. Engellenirse sayfalarınız Claude cevaplarında daha az kaynak gösterilir. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içine User-agent: Claude-SearchBot grubu ekleyin. 2. Önemli dizinlere izin verin. 3. Crawl-delay gerekiyorsa makul bir değer kullanın; Anthropic bu direktifi destekler. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt test aracı veya bir parser ile Claude-SearchBot için ana URL’lerin “allowed” sonucunu verdiğini doğrulayın. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt içinde Claude-SearchBot, Claude-User ve ClaudeBot için geçerli kuralları ayır. Claude aramasında görünürlüğü engelleyen bir kural varsa düzeltilmiş halini yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Claude-User’ın kullanıcı isteklerinde sayfa çekmesine izin verin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Claude-User, bir kullanıcı Claude’dan sayfanızı okumasını istediğinde çalışır ve robots.txt kurallarına uyar. Engellenirse kullanıcı sizin yerinize ikinci el kaynaklardan bilgi alır. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içinde Claude-User’ı engelleyen kural olmadığını kontrol edin. 2. WAF’ta Anthropic’in yayınladığı bot IP listesini izinli tutun. 3. Örnek bir URL’yi Claude’a okutarak test edin. **Nasıl doğrulanır:** Claude’a “https://{site}/ sayfasını oku ve özetle” deyin; sayfa içeriğini doğru özetlemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında Claude-User’ı doğrudan veya * grubu üzerinden engelleyen bir kural var mı? Varsa hangi satır olduğunu ve nasıl düzeltileceğini göster. ``` **Kaynaklar:** ### PerplexityBot’a izin verin: Perplexity indeksine girmek için Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** PerplexityBot, Perplexity cevaplarında kaynak olarak kullanılan indeksi oluşturur; model eğitimi için kullanılmaz. Engellemek yalnızca görünürlük kaybettirir. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içine User-agent: PerplexityBot grubu ekleyin. 2. perplexitybot.json IP listesini WAF’ta izinli tutun. 3. Değişiklikten sonra Perplexity’de marka sorgusuyla test edin. **Nasıl doğrulanır:** Perplexity’de “site:{site}” içeren bir soru sorun; sayfalarınız kaynak listesinde görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt içinde PerplexityBot ve Perplexity-User için kuralları incele. Perplexity cevaplarında kaynak gösterilmeyi engelleyen bir ayar varsa raporla ve düzeltme öner. ``` **Kaynaklar:** ### Perplexity-User trafiğini WAF’ta yanlışlıkla engellemeyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Perplexity-User, kullanıcı bir sayfayı istediğinde çalışır ve Perplexity’ye göre genellikle robots.txt’yi dikkate almaz. Kontrol aracı WAF’tır; gereksiz engel kullanıcının eksik cevap almasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. perplexity-user.json IP listesini kontrol edin. 2. Bot yönetimi kurallarında bu istekleri izinli tutun. 3. Engellemek istiyorsanız bunu WAF’ta bilinçli yapın ve kaydedin. **Nasıl doğrulanır:** Loglarda Perplexity-User isteklerinin durum kodlarını sayın; 403 oranı düşük olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için Perplexity-User botunu tanımlamak ve WAF’ta yanlışlıkla engellenmediğini doğrulamak için bir kontrol listesi yaz; IP listesi kontrolü ve log analizi adımlarını ekle. ``` **Kaynaklar:** ### Bingbot’a izin verin: Bing ve Copilot cevapları buna dayanır Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Bingbot, Bing aramasını ve Microsoft Copilot’un dayandığı indeksi besler. Bing indeksi başka yapay zeka aramalarında da kullanıldığı için engel birden çok yüzeyde görünürlük kaybettirir. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içinde Bingbot’u engelleyen kural olmadığını kontrol edin. 2. Bing Webmaster Tools’ta URL Denetleme ile tarama durumunu görün. 3. Crawl-delay kullanıyorsanız çok yüksek tutmayın. **Nasıl doğrulanır:** Bing Webmaster Tools \> URL Denetleme ana sayfanın dizinde olduğunu göstermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt içinde Bingbot için geçerli kuralları ve Crawl-delay değerini incele. Bing ve Copilot görünürlüğünü kısıtlayan bir ayar varsa raporla. ``` **Kaynaklar:** ### DuckAssistBot’un yapay zeka cevapları için erişimini açık tutun Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** DuckAssistBot, DuckDuckGo’nun kaynak gösteren yapay zeka destekli cevapları için sayfaları anlık çeker; DuckDuckGo bu verinin model eğitiminde kullanılmadığını söylüyor. robots.txt değişiklikleri yaklaşık 72 saatte etkili olur. Küçük bir kanal olsa da izin vermek maliyetsizdir. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt içinde DuckAssistBot’u engelleyen kural olmadığını kontrol edin. 2. Genel \* grubunun bu botu dolaylı olarak engellemediğini doğrulayın. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt parser’ı ile DuckAssistBot için ana sayfa “allowed” dönmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasına göre DuckAssistBot ana sayfayı ve içerik sayfalarını tarayabilir mi? Kısa bir cevap ve gerekirse düzeltilmiş kural ver. ``` **Kaynaklar:** ### MistralAI-User, MistralAI-Index ve benzeri botları engellemeyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Mistral’in asistanı, kullanıcı isteğiyle sayfa çekmek için robots.txt kurallarına uyan MistralAI-User’ı, arama dizini için MistralAI-Index’i kullanır. İkisi de model eğitimi için kullanılmaz; eğitim tarayıcısı ayrı bir bot olan MistralAI-Training’dir. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt ve WAF’ta MistralAI-User ve MistralAI-Index’i engelleyen kural olmadığını kontrol edin. 2. MistralAI-Training için eğitim kararınızı ayrı bir grupta uygulayın. 3. Meta-ExternalFetcher gibi diğer kullanıcı botlarını da aynı şekilde gözden geçirin. **Nasıl doğrulanır:** Loglarda MistralAI-User ve MistralAI-Index istekleri 200 almalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için MistralAI-User, MistralAI-Index ve Meta-ExternalFetcher gibi botların robots.txt ve WAF tarafında engellenip engellenmediğini nasıl kontrol edeceğimi anlat; MistralAI-Training için ayrı bir eğitim kuralı örneği yaz. ``` **Kaynaklar:** , ### Her alt alan adı için ayrı robots.txt yayınlayın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** robots.txt yalnızca bulunduğu host için geçerlidir. blog.{site} veya shop.{site} gibi alt alan adlarında dosya yoksa ya da hata veriyorsa botlar orada farklı davranır. **Nasıl yapılır:** 1. Tüm alt alan adlarını ve protokolleri listeleyin. 2. Her biri için /robots.txt dosyasının 200 döndüğünü kontrol edin. 3. Bot politikasını her dosyada tutarlı uygulayın. **Nasıl doğrulanır:** Her alt alan adı için curl -sI https://\.{site}/robots.txt 200 döndürmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana alan adının yaygın alt alan adlarını (www, blog, shop, docs, help) tahmin et ve her biri için robots.txt kontrolü yapacak bir kabuk komutu yaz; sonuçlarda tutarsızlık varsa nasıl düzeltileceğini açıkla. ``` **Kaynaklar:** , ### Bota özel grupların genel kuralları ezdiğini hesaba katın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Bir bot için özel User-agent grubu varsa o bot \* grubunu tamamen yok sayar. Özel gruba eklenmeyen Disallow satırları o bot için geçersiz olur; eksik Allow da yanlış engel yaratır. **Nasıl yapılır:** 1. Her özel grubu tek başına okuyun. 2. Genel gruptaki gerekli Disallow satırlarını özel gruplara da kopyalayın. 3. Değişiklikleri bir robots.txt parser’ı ile test edin. **Nasıl doğrulanır:** Google’ın açık kaynak robots.txt parser’ı veya bir test aracı ile her bot için örnek URL’leri test edin. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasını RFC 9309 kurallarına göre yorumla. Her özel User-agent grubu için, * grubundan farklı olarak hangi URL’lerin açık veya kapalı kaldığını tablo halinde göster. ``` **Kaynaklar:** ## Eğitim botları ve kullanım tercihleri Model eğitimi için veri toplayan botlar arama görünürlüğünden ayrı yönetilir. Burada amaç hepsini açmak değil, her biri için bilinçli ve kayıtlı bir karar vermektir. ### GPTBot için bilinçli bir izin veya engel kararı verin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi, SEO. **Neden önemli:** GPTBot, OpenAI modellerinin eğitimi için veri toplar. Engellemek ChatGPT aramasındaki görünürlüğü etkilemez; bu nedenle karar yalnızca içerik lisanslama ve marka tercihine dayanmalıdır. **Nasıl yapılır:** 1. İçeriğin modellerde temsil edilmesinin markaya faydasını tartın. 2. Kararı yazılı hale getirin. 3. robots.txt içinde User-agent: GPTBot grubunu buna göre düzenleyin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde GPTBot için açık bir grup bulunmalı ve karar dokümanında tarihiyle kayıtlı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için GPTBot’a izin vermenin ve engellemenin artılarını eksilerini sektörüme göre karşılaştır. OAI-SearchBot ile farkını açıkla ve iki seçenek için robots.txt örneği yaz. ``` **Kaynaklar:** ### ClaudeBot için eğitim kararını Claude aramasından ayrı verin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi, SEO. **Neden önemli:** ClaudeBot, Anthropic modellerinin eğitimi için veri toplar; Claude araması için Claude-SearchBot kullanılır. İki botu ayrı yönetmek görünürlüğü korurken eğitim tercihini uygulamanızı sağlar. **Nasıl yapılır:** 1. ClaudeBot için izin veya engel kararını verin. 2. Claude-SearchBot ve Claude-User’ı ayrı grupta açık tutun. 3. Gerekirse Crawl-delay ile yükü sınırlayın. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde ClaudeBot ve Claude-SearchBot için ayrı gruplar bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında ClaudeBot kuralının Claude-SearchBot’u etkileyip etkilemediğini kontrol et ve eğitimi engelleyip aramayı açık tutan bir örnek yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Google-Extended’ın Arama’yı etkilemediğini bilerek karar verin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi, SEO. **Neden önemli:** Google-Extended ayrı bir tarayıcı değil, Gemini ve Vertex AI’da eğitim ve grounding kullanımı için bir kontrol anahtarıdır. Arama sıralamasını, AI Overviews veya AI Mode görünürlüğünü değiştirmez. **Nasıl yapılır:** 1. Gemini uygulamalarında kaynak olarak kullanılmanın değerini tartın. 2. Kararı robots.txt içinde User-agent: Google-Extended ile uygulayın. 3. AI Overviews’tan çıkmak için bunun işe yaramayacağını ekibe açıklayın. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde Google-Extended satırı karar dokümanıyla tutarlı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text Google-Extended’ın {site} için neyi kontrol ettiğini, neyi kontrol etmediğini (Arama, AI Overviews, AI Mode) açıkla ve karar vermem için kısa bir karar ağacı hazırla. ``` **Kaynaklar:** , ### Applebot-Extended kararını Applebot’u engellemeden verin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** Applebot-Extended, Apple’ın yapay zeka özelliklerinde içeriğinizin kullanımını kontrol eden bir anahtardır ve kendisi tarama yapmaz. Applebot’u engellemek ise sitenizi Siri ve Spotlight önerilerinden de çıkarır. **Nasıl yapılır:** 1. Applebot’u açık tutun. 2. Applebot-Extended için izin veya engel kararı verin. 3. Kararı kaydedin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde Applebot engellenmemiş, Applebot-Extended için bilinçli bir kural bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında Applebot ve Applebot-Extended kurallarını incele; Siri ve Spotlight görünürlüğünü bozan bir kural varsa belirt. ``` **Kaynaklar:** ### CCBot (Common Crawl) için karar verin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** Common Crawl arşivi birçok model eğitiminde kullanılır. CCBot’u engellemek içeriğinizin bu açık veri setlerine girmesini sınırlar ama arama botlarını etkilemez. **Nasıl yapılır:** 1. İçeriğinizin açık veri setlerinde bulunmasının artısını ve eksisini tartın. 2. robots.txt içinde User-agent: CCBot grubunu düzenleyin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde CCBot için bilinçli bir kural bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} gibi bir site için CCBot’a izin vermenin model bilgisi ve marka temsili açısından etkisini açıkla, sonra uygun robots.txt satırını öner. ``` **Kaynaklar:** ### Meta-ExternalAgent ve Meta-ExternalFetcher için ayrı karar verin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** Meta-ExternalAgent, Meta’nın yapay zeka modelleri için tarama yapar; Meta-ExternalFetcher ise kullanıcı isteğiyle sayfa çeker. Meta AI kullanıcılarında görünürlük için ikincisini açık tutmak yeterlidir. **Nasıl yapılır:** 1. Meta-ExternalAgent için eğitim kararınızı verin. 2. Meta-ExternalFetcher’ı engellemeyin. 3. Kararları kaydedin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde iki bot için ayrı ve kayıtlı kurallar bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında Meta botlarıyla ilgili kuralları incele ve eğitim botunu engelleyip kullanıcı isteği botunu açık tutan bir örnek yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Bytespider için bilinçli bir kural yazın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Yeni standart. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** Bytespider, ByteDance’in model eğitimi için kullandığı bir tarayıcıdır; yoğun tarama yaptığı ve robots.txt’ye her zaman uymadığı raporlanmıştır. Kural yoksa varsayılan \* grubu uygulanır. **Nasıl yapılır:** 1. Sunucu loglarında Bytespider hacmini ölçün. 2. İzin veya engel kararını verin ve robots.txt’ye yazın. 3. Gerekirse WAF’ta hız sınırlaması uygulayın. **Nasıl doğrulanır:** Loglarda Bytespider istek hacmi ve robots.txt kuralı karar dokümanıyla tutarlı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sunucu loglarında Bytespider trafiğini bulmak ve hacmini ölçmek için bir komut yaz; ardından robots.txt ve WAF için öneriler ver. ``` ### Amazonbot için ayrı karar verin, Amzn-SearchBot’u açık tutun Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** Amazon’a göre Amazonbot’un topladığı içerik Amazon yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılabilir. Alexa gibi Amazon ürünlerindeki arama deneyimleri ise Amzn-SearchBot’a, kullanıcı isteğiyle yapılan çekimler Amzn-User’a dayanır. Amazonbot’u engellemek bu görünürlüğü kesmez. **Nasıl yapılır:** 1. Amazon kanalının ve Alexa görünürlüğünün sizin için önemini değerlendirin. 2. Amazonbot için eğitim kararınızı robots.txt’de ayrı bir grupla uygulayın. 3. Amzn-SearchBot’u ve Amzn-User’ı engellemediğinizi kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt’de Amazonbot için bilinçli bir kural olmalı ve Amzn-SearchBot engellenmemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text Amazonbot, Amzn-SearchBot ve Amzn-User’ın görevlerini {site} için açıkla; eğitimi engellerken Alexa gibi Amazon arama deneyimlerinde görünür kalmayı sağlayan robots.txt satırlarını öner. ``` **Kaynaklar:** ### ChatGPT reklamı veriyorsanız OAI-AdsBot’u engellemeyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İş birimi. **Neden önemli:** OAI-AdsBot yalnızca reklam olarak gönderilen sayfaları doğrulamak için ziyaret eder; eğitim için kullanılmaz. Engellenirse reklam açılış sayfaları onaylanamayabilir. **Nasıl yapılır:** 1. ChatGPT reklam kampanyası olup olmadığını kontrol edin. 2. Açılış sayfalarının bulunduğu dizinleri OAI-AdsBot için açık tutun. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde OAI-AdsBot reklam açılış sayfalarını engellememeli. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasına göre OAI-AdsBot reklam açılış sayfalarına erişebilir mi? Bu botun ne yaptığını ve eğitimle ilgisi olmadığını kısaca açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### GoogleOther, Google-CloudVertexBot ve Storebot-Google’ı tanıyın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** GoogleOther araştırma ve geliştirme taramaları, Storebot-Google alışveriş yüzeyleri için çalışır; Google-CloudVertexBot ise yalnızca site sahibi Vertex AI Agents için istediğinde tarar. Yanlış engeller alışveriş verisini bozabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Loglarda bu botların isteklerini ayırın. 2. E-ticaret sitesiyseniz Storebot-Google’ı engellemeyin. 3. Vertex AI kullanmıyorsanız CloudVertexBot trafiğini beklemeyin; görürseniz kaynağını doğrulayın. **Nasıl doğrulanır:** Sunucu loglarında bu botların durum kodlarını kontrol edin; Storebot-Google 200 almalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} loglarında GoogleOther, Storebot-Google ve Google-CloudVertexBot isteklerini nasıl ayırt edeceğimi ve her biri için doğru robots.txt yaklaşımını açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Content Signals ile kullanım tercihlerinizi beyan edin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Yeni standart. Roller: İş birimi, Geliştirici. **Neden önemli:** Cloudflare’in Content Signals politikası robots.txt içinde search, ai-input ve ai-train tercihlerini ifade eder. Standart değildir ve botların uyması garanti edilmez; ama niyetinizi açıkça kayda geçirir. **Nasıl yapılır:** 1. search, ai-input ve ai-train için tercihlerinizi belirleyin. 2. robots.txt içine Content-Signal satırını ekleyin. 3. Bunun bir erişim kontrolü olmadığını ekibe not edin. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde örneğin “Content-Signal: search=yes, ai-input=yes, ai-train=no” satırı bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için search, ai-input ve ai-train sinyallerinin ne anlama geldiğini açıkla, iş hedeflerime göre bir Content-Signal satırı öner ve sınırlarını belirt. ``` **Kaynaklar:** , ### IETF AIPREF taslağını takip edin, şimdilik küçük adımla deneyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Yeni standart. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** IETF AIPREF çalışma grubu bir Content-Usage başlığı ve robots.txt için content-usage kuralı üzerinde çalışıyor. Google, yapay zeka eğitimi tercihini 2027 başında \_\_usage\_ai-training kullanıcı aracısıyla desteklemeyi planladığını belgeledi. Henüz standart değil. **Nasıl yapılır:** 1. Taslağın güncel sürümünü takip edin. 2. İsterseniz robots.txt ve HTTP başlığında deneysel olarak tercihinizi yazın. 3. Standart kesinleşince kuralı güncelleyin. **Nasıl doğrulanır:** Taslak takip notu ve, uygulandıysa, curl -sI ile Content-Usage başlığı görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text IETF AIPREF taslağının güncel durumunu özetle ve {site} için Content-Usage başlığı ile robots.txt içinde content-usage kuralının deneysel bir örneğini yaz; riskleri belirt. ``` **Kaynaklar:** , ### Bot politikasını sahibi ve gözden geçirme tarihiyle belgeleyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Yeni standart. Roller: İş birimi, SEO. **Neden önemli:** Yeni botlar ve kurallar sürekli ortaya çıkıyor. Yazılı bir politika, geliştirme ekibinin bir sürüm ile arama botlarını yanlışlıkla engellemesini ve kararların unutulmasını önler. **Nasıl yapılır:** 1. Her bot için karar, gerekçe ve sahip içeren bir tablo hazırlayın. 2. robots.txt değişikliklerini kod incelemesine bağlayın. 3. Üç ayda bir gözden geçirme tarihi belirleyin. **Nasıl doğrulanır:** Ekip wikisinde güncel tarihli bir bot politikası tablosu bulunmalı ve robots.txt ile birebir uyuşmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için yapay zeka botlarını kapsayan bir bot politikası tablosu şablonu hazırla: bot adı, sağlayıcı, rol, karar, gerekçe, sahip ve gözden geçirme tarihi sütunlarıyla. ``` ## Dizine eklenme ve snippet uygunluğu Google’a göre yapay zeka özelliklerinde görünmek için özel bir işaretleme gerekmez: sayfa dizinde olmalı ve snippet gösterimine uygun olmalıdır. Bu bölüm bu temel koşulları kontrol eder. ### Önemli sayfalarda yanlışlıkla noindex bırakmayın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** noindex içeren bir sayfa ne klasik sonuçlarda ne de AI Overviews ve AI Mode içinde gösterilir. Hazırlık ortamından kalan noindex en sık görülen görünürlük kaybıdır. **Nasıl yapılır:** 1. Şablonlarda meta robots ve X-Robots-Tag başlıklarını tarayın. 2. Yayın sürecine noindex kontrolü ekleyin. 3. Search Console’da “‘noindex’ etiketi tarafından hariç tutuldu” listesini inceleyin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/ çıktısında ve sayfa kaynağında noindex bulunmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfası ve önemli şablonları için meta robots etiketlerini ve X-Robots-Tag başlıklarını kontrol et; noindex veya none içeren sayfaları listele ve nedenini tahmin et. ``` **Kaynaklar:** , ### nosnippet ve düşük max-snippet değerleriyle alıntılanmayı kısıtlamayın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Google yapay zeka özelliklerinde de nosnippet, max-snippet ve data-nosnippet kontrollerini uygular. Aşırı kısıtlama sayfanızın cevaplarda kullanılmasını engeller. **Nasıl yapılır:** 1. Şablonlarda nosnippet ve max-snippet değerlerini arayın. 2. Gereksiz kısıtlamaları kaldırın veya max-snippet:-1 kullanın. 3. Kısıtlamayı yalnızca hukuki gerekçe olan alanlarda tutun. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynağında nosnippet bulunmamalı; max-snippet varsa -1 veya yeterince yüksek olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında nosnippet, max-snippet, max-image-preview ve data-nosnippet kullanımını incele; yapay zeka cevaplarında alıntılanmayı gereksiz yere kısıtlayan ayarları raporla. ``` **Kaynaklar:** , ### Hassas bölümleri sayfanın tamamı yerine data-nosnippet ile gizleyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Fiyat geçmişi veya hukuki metin gibi küçük bölümleri gizlemek için tüm sayfayı kısıtlamak gerekmez. data-nosnippet yalnızca işaretlenen öğeyi alıntılardan çıkarır. **Nasıl yapılır:** 1. Gizlenmesi gereken bölümleri belirleyin. 2. Bu öğelere data-nosnippet özniteliğini ekleyin. 3. Sayfa düzeyindeki nosnippet’i kaldırın. **Nasıl doğrulanır:** Kaynakta data-nosnippet yalnızca hedeflenen span, div veya section öğelerinde bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında hangi bölümlerin data-nosnippet ile gizlenmesi mantıklı olabilir? Örnek HTML ver ve sayfa düzeyinde kısıtlamaya göre farkını açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Görsel önizlemeyi max-image-preview:large ile açın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Yapay zeka cevapları ve Discover gibi yüzeyler büyük görsel önizlemesi kullanabilir. Kısıtlı ayar, görsellerinizin bu alanlarda küçük görünmesine veya hiç görünmemesine yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. Şablonlara \ ekleyin. 2. Görsel kullanım hakkı olmayan sayfaları ayrı ele alın. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynağında max-image-preview:large bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} şablonlarında max-image-preview değerini kontrol et ve neden large olması gerektiğini kısaca açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Google’da dizine eklenen sayfa sayısını bilin ve izleyin Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Dizinde olmayan sayfa AI Overviews veya AI Mode için kaynak olamaz. Dizine eklenen sayfa sayısındaki ani düşüşler genellikle teknik bir hatanın ilk işaretidir. **Nasıl yapılır:** 1. Search Console \> Sayfalar raporunu aylık olarak kaydedin. 2. Önemli şablonlar için ayrı site haritaları kullanıp dizinlenme oranını izleyin. 3. “Tarandı - şu anda dizine eklenmemiş” listesini inceleyin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> Dizine ekleme \> Sayfalar raporunda önemli site haritalarının dizinlenme oranı %90’ın üzerinde olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için Search Console Sayfalar raporunu yorumlamama yardım et: hangi hariç tutma nedenleri önemli, hangileri normaldir ve önce neyi düzeltmeliyim? Bir kontrol sırası öner. ``` **Kaynaklar:** ### Bing dizinindeki kapsamı kontrol edin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Bing dizini Copilot cevaplarının dayanağıdır ve başka yapay zeka aramalarında da kullanıldığı raporlanır. Google’da iyi olan bir site Bing’de eksik dizinlenmiş olabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Bing Webmaster Tools’ta Site Explorer ve Dizin raporlarını inceleyin. 2. Eksik sayfalar için URL gönderin veya IndexNow kullanın. 3. Tarama hatalarını düzeltin. **Nasıl doğrulanır:** Bing Webmaster Tools \> Site Explorer önemli dizinlerde dizinlenmiş URL göstermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için Bing Webmaster Tools’ta dizinlenme sorunlarını teşhis etmek için hangi raporlara bakmam gerektiğini ve Google ile karşılaştırma yöntemini adım adım anlat. ``` **Kaynaklar:** ### Her sayfada doğru, mutlak bir canonical etiketi kullanın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Canonical etiketi kopya URL’ler arasında hangisinin gösterileceğini belirtir. Yanlış canonical, alıntılanmasını istediğiniz sayfanın yerine başka bir URL’nin seçilmesine yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. Her sayfaya kendine işaret eden mutlak bir canonical ekleyin. 2. Varyant ve parametreli URL’leri ana sürüme bağlayın. 3. Canonical hedefinin 200 döndüğünü ve noindex olmadığını kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console URL Denetleme’de “Kullanıcı tarafından bildirilen standart” ile “Google tarafından seçilen standart” aynı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için ana sayfa, bir kategori ve bir içerik sayfasındaki canonical etiketlerini kontrol et; göreli URL, yönlendirilen hedef veya noindex hedef gibi hataları listele. ``` **Kaynaklar:** ### http, https, www ve sondaki eğik çizgi varyantlarını tek URL’de toplayın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Aynı sayfanın birden çok adresten açılması sinyalleri böler ve botların farklı sürümleri alıntılamasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. Tek bir tercih edilen host ve protokol seçin. 2. Diğer varyantları 301 ile bu sürüme yönlendirin. 3. İç bağlantıları tercih edilen sürüme göre düzeltin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI http://{site}/ ve https://www.{site}/ tek adımda tercih edilen URL’ye 301 döndürmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için http/https, www/www olmayan ve sondaki eğik çizgi varyantlarını test eden bir curl komut seti yaz ve beklenen doğru sonuçları açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Kopya ve zayıf sayfaları birleştirin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İçerik. **Neden önemli:** Aynı konuyu tekrar eden ince sayfalar hem tarama bütçesini harcar hem de modellerin hangi sayfayı kaynak alacağını belirsizleştirir. Tek güçlü sayfa daha kolay alıntılanır. **Nasıl yapılır:** 1. Aynı başlığı veya açıklamayı paylaşan sayfaları listeleyin. 2. İçeriği en güçlü sayfada birleştirin. 3. Diğerlerini 301 ile yönlendirin. **Nasıl doğrulanır:** Bir tarama aracında kopya title ve meta description sayısı sıfıra yakın olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için kopya veya zayıf içerik adaylarını bulmak üzere bir tarama planı hazırla: hangi metrikleri kullanmalı, hangi sayfaları birleştirmeli ve yönlendirmeleri nasıl kurmalıyım? ``` **Kaynaklar:** ### Parametreli ve filtreli URL’leri dizinden uzak tutun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Sıralama, filtre ve takip parametreleri sonsuz sayıda URL üretebilir. Bu kopyalar tarama bütçesini tüketir ve yanlış URL’nin alıntılanmasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. Dizinlenmesi gereken filtre kombinasyonlarını belirleyin. 2. Diğerleri için canonical veya robots.txt kuralı kullanın. 3. İç bağlantılarda takip parametresi kullanmayın. **Nasıl doğrulanır:** Search Console Sayfalar raporunda parametreli URL sayısı kontrol altında olmalı; site:{site} inurl:? araması az sonuç vermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için URL parametrelerini (sıralama, filtre, utm, oturum) sınıflandıran ve her biri için canonical, noindex veya robots.txt önerisi veren bir tablo hazırla. ``` **Kaynaklar:** ### Hazırlık ortamlarının ve kopya alan adlarının dizinlenmesini önleyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Test sunucuları veya eski alan adları sitenizin kopyasını sunuyorsa yapay zeka cevapları yanlış veya eski kopyayı kaynak gösterebilir. **Nasıl yapılır:** 1. Hazırlık ortamlarını parola ile koruyun. 2. Eski alan adlarını 301 ile ana siteye yönlendirin. 3. İçeriğinizin başka sitelerde birebir kopyalandığını düzenli olarak arayın. **Nasıl doğrulanır:** Özgün bir cümlenizi tırnak içinde aratın; yalnızca {site} görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} içeriğinin başka alan adlarında, hazırlık ortamlarında veya kazıma sitelerinde kopyalanıp kopyalanmadığını bulmak için hangi aramaları ve araçları kullanmalıyım? Bir kontrol listesi ver. ``` ### Marka adıyla aramada resmi sitenizin ilk sırada çıktığından emin olun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Deneysel. Roller: SEO. **Neden önemli:** Marka sorgusunda resmi siteniz ilk sırada değilse arama motoru ve modeller varlığınızı zayıf veya belirsiz algılıyor demektir. Bu durum marka sorularına verilen yapay zeka cevaplarına da yansır. **Nasıl yapılır:** 1. Google ve Bing’de marka adınızı aratın. 2. İlk sıradaki sonuç siz değilseniz entity sinyallerini güçlendirin. 3. Aynı adı taşıyan diğer kurumlardan ayrışan açıklayıcı bir site adı kullanın. **Nasıl doğrulanır:** Google ve Bing’de marka adıyla aramada https://{site}/ ilk organik sonuç olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} markası için marka adıyla yapılan aramalarda resmi sitenin ilk sırada çıkmasını engelleyebilecek nedenleri (isim benzerliği, eksik entity sinyalleri, teknik sorunlar) listele ve çözüm öner. ``` ## Tarama ve sunucu sağlığı Botlar hatalı, yavaş veya yanıltıcı yanıtlar alırsa sayfalarınızı seyrek tarar ya da hiç kullanmaz. Bu bölüm durum kodlarını, yönlendirmeleri ve tutarlılığı kontrol eder. ### Tüm sayfaları HTTPS ile sunun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** HTTPS bir güven ve sıralama sinyalidir; birçok bot ve agent güvenli olmayan bağlantılardan kaçınır. Karışık protokoller kopya URL’ler de üretir. **Nasıl yapılır:** 1. Geçerli bir TLS sertifikası kurun ve otomatik yenileyin. 2. Tüm HTTP isteklerini 301 ile HTTPS’e yönlendirin. 3. HSTS başlığını ekleyin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI http://{site}/ 301 ile https adresine yönlendirmeli; sertifika geçerli olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için HTTPS yapılandırmasını denetle: sertifika geçerliliği, HTTP’den yönlendirme, HSTS başlığı ve iç bağlantılarda http kullanımı. ``` **Kaynaklar:** ### HTTPS sayfalarda http kaynak yüklemeyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Karışık içerik tarayıcılarda engellenir; görseller veya betikler yüklenmeyince agentlar ve render eden botlar eksik sayfa görür. **Nasıl yapılır:** 1. Sayfa kaynağında http:// ile başlayan src ve href değerlerini arayın. 2. Kaynakları https’e taşıyın veya göreli yol kullanın. 3. Content-Security-Policy: upgrade-insecure-requests ekleyin. **Nasıl doğrulanır:** Chrome DevTools Console’da “Mixed Content” uyarısı görünmemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasının kaynak kodunda http:// ile yüklenen görsel, betik veya stil dosyalarını bul ve düzeltme yöntemini açıkla. ``` ### 5xx sunucu hatalarını sıfıra yakın tutun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Sık 5xx hatası alan botlar tarama hızını düşürür. Kullanıcı isteğiyle sayfa çeken asistanlar ise hata aldığında cevabı sizin içeriğiniz olmadan üretir. **Nasıl yapılır:** 1. Search Console Tarama İstatistikleri ve sunucu loglarında 5xx oranını izleyin. 2. Hata veren uç noktaları ve zaman dilimlerini bulun. 3. Kapasite veya önbellek sorunlarını giderin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> Ayarlar \> Tarama istatistikleri raporunda sunucu hatası oranı %1’in altında olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sunucu loglarında bot isteklerine dönen 5xx hatalarını kullanıcı ajanına göre gruplayan bir komut yaz ve sonuçları nasıl yorumlayacağımı açıkla. ``` **Kaynaklar:** , ### Kaldırılan sayfalar için gerçek 404 veya 410, soft 404 yok Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** “Bulunamadı” metni gösterip 200 dönen sayfalar soft 404 olarak dizini kirletir; bozuk iç bağlantılar da botları boş sayfalara gönderir. **Nasıl yapılır:** 1. Olmayan bir URL’nin 404 döndüğünü test edin. 2. Search Console’daki soft 404 listesini düzeltin. 3. İç bağlantılardaki 404 hedeflerini güncelleyin veya yönlendirin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/olmayan-sayfa-xyz 404 veya 410 döndürmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için soft 404, bozuk iç bağlantı ve dizinlenmiş 404 sayfalarını bulmak üzere bir denetim planı hazırla; kullanılacak araçları ve rapor alanlarını belirt. ``` **Kaynaklar:** ### Kalıcı taşımalarda tek adımlı 301 yönlendirme kullanın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Uzun yönlendirme zincirleri botların vazgeçmesine ve sinyal kaybına yol açar. Geçici 302 kodu ise eski URL’nin dizinde kalmasına neden olabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Bir tarama aracıyla yönlendirme zincirlerini listeleyin. 2. Her zinciri doğrudan son hedefe giden tek 301’e indirin. 3. Kalıcı taşımalarda 302 yerine 301 veya 308 kullanın. **Nasıl doğrulanır:** curl -sIL https://{site}/eski-url çıktısında en fazla bir yönlendirme bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için yönlendirme zincirlerini ve gereksiz 302 yönlendirmelerini bulmak üzere bir tarama yöntemi öner ve düzeltilmiş yönlendirme kuralları için örnek ver. ``` **Kaynaklar:** ### Meta refresh ve JavaScript yönlendirmeleri yerine sunucu yönlendirmesi kullanın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Çoğu yapay zeka botu JavaScript çalıştırmaz ve meta refresh’i güvenilir şekilde izlemez. Sunucu tarafı yönlendirme her istemci tarafından anlaşılır. **Nasıl yapılır:** 1. Kaynakta http-equiv="refresh" ve window.location kullanımını arayın. 2. Bunları sunucu tarafı 301 ile değiştirin. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynaklarında http-equiv="refresh" bulunmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında meta refresh veya JavaScript ile yapılan yönlendirmeleri nasıl bulacağımı ve sunucu tarafı 301’e nasıl çevireceğimi açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Kritik içeriği iframe içinde sunmayın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** iframe içindeki içerik ayrı bir belge sayılır ve çoğu zaman ana sayfaya ait kabul edilmez. Fiyat tablosu veya SSS gibi bilgiler bu yüzden alıntılanmaz. **Nasıl yapılır:** 1. Sayfalardaki iframe kullanımını listeleyin. 2. Kritik metni ana HTML belgesine taşıyın. 3. Harita ve video gibi gömüleri metinle destekleyin. **Nasıl doğrulanır:** Ana sayfa ve ürün/hizmet sayfalarında kritik metin iframe içinde olmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında iframe içinde sunulan önemli içerik var mı? Bulmak için bir kontrol yöntemi ver ve içeriğin ana HTML’e nasıl taşınacağını açıkla. ``` ### Önemli bilgiyi görsel içine gömmeyin, metin olarak yazın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İçerik, Geliştirici. **Neden önemli:** Modeller görsel içindeki metni güvenilir şekilde okumaz. Fiyat, özellik veya kampanya koşulları görselde kalırsa cevaplara giremez. **Nasıl yapılır:** 1. Banner ve infografiklerdeki kritik bilgiyi listeleyin. 2. Bu bilgiyi HTML metni olarak sayfaya ekleyin. 3. Görsellere açıklayıcı alt metin yazın. **Nasıl doğrulanır:** Görselleri gizleyerek sayfayı okuyun; kritik bilgi metin olarak hala görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasındaki görsellerde metin olarak yazılmamış kritik bilgiler olabilir mi? Bunu denetlemek için bir yöntem ve dönüşüm örneği ver. ``` **Kaynaklar:** ### Botlara ve kullanıcılara aynı içeriği gösterin Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Kullanıcı ajanına göre farklı içerik sunmak arama motoru politikalarına göre cloaking sayılır ve güveni zedeler. Yapay zeka botları için özel “optimize” sayfalar da aynı riski taşır. **Nasıl yapılır:** 1. Bot kullanıcı ajanlarıyla ve normal tarayıcıyla aynı URL’yi isteyin. 2. Metin ve fiyat farklarını karşılaştırın. 3. Bot tespitine göre içerik değiştiren kodları kaldırın. **Nasıl doğrulanır:** curl -A "OAI-SearchBot" ile normal tarayıcı isteği arasında ana metin ve fiyatlar aynı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için aynı URL’yi farklı kullanıcı ajanlarıyla (Googlebot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, normal tarayıcı) isteyip içeriklerini karşılaştıran bir betik yaz ve farkları nasıl yorumlayacağımı açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Tarama istatistiklerini izleyin ve ani düşüşlerde alarm kurun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, Geliştirici. **Neden önemli:** Tarama isteklerindeki ani düşüş genellikle robots.txt, WAF veya sunucu değişikliğinin sonucudur. Erken fark etmek görünürlük kaybını haftalarca önler. **Nasıl yapılır:** 1. Search Console Tarama İstatistikleri raporunu haftalık kontrol edin. 2. Sunucu loglarında bot bazlı günlük istek sayısını izleyin. 3. Belirli bir eşiğin altına düşüşte alarm kurun. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> Ayarlar \> Tarama istatistikleri grafiğinde son 90 günde açıklanamayan bir düşüş olmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için sunucu loglarından Googlebot, Bingbot, OAI-SearchBot, Claude-SearchBot ve PerplexityBot günlük istek sayılarını çıkaran ve %50 düşüşte uyarı veren basit bir izleme kurgusu tasarla. ``` **Kaynaklar:** ### Düşük değerli alanları taramadan çıkarın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Site içi arama sonuçları, sepet, hesap sayfaları ve sonsuz filtre kombinasyonları tarama bütçesini tüketir. Botların zamanı değerli sayfalara harcanmalıdır. **Nasıl yapılır:** 1. Düşük değerli URL kalıplarını belirleyin. 2. Bunları robots.txt ile engelleyin. 3. Engellenen kalıpların önemli sayfaları kapsamadığını test edin. **Nasıl doğrulanır:** Sunucu loglarında botların /search, /cart veya filtre URL’lerine giden istek oranı düşük olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için taranmaması gereken düşük değerli URL kalıplarını tahmin et (site içi arama, sepet, hesap, filtre) ve önemli sayfaları etkilemeyecek robots.txt kuralları öner. ``` **Kaynaklar:** ## Render ve HTML teslimi Birçok yapay zeka botu JavaScript çalıştırmaz ve yalnızca ilk HTML yanıtını okur. İçerik, bağlantılar ve dil bildirimi bu ilk yanıtta bulunmalıdır. ### Ana içeriği JavaScript olmadan da sunun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Googlebot JavaScript’i render eder, ancak çoğu yapay zeka tarayıcısı ve kullanıcı botu etmez. İstemci tarafında yüklenen metin bu botlar için boş sayfa demektir. **Nasıl yapılır:** 1. Sayfayı JavaScript kapalı olarak açın veya curl ile çekin. 2. Başlıkların, ana metnin ve fiyatların ham HTML’de olduğunu kontrol edin. 3. Eksik olan şablonlar için sunucu tarafı render planlayın. **Nasıl doğrulanır:** curl -s https://{site}/ | grep "\" komutu sonuç döndürmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasını ve bir içerik sayfasını JavaScript çalıştırmadan çek; ham HTML’de başlıklar, ana metin, fiyat ve bağlantılar var mı? Eksikleri listele ve çözüm öner. ``` **Kaynaklar:** ### Önemli şablonlar için sunucu tarafı render veya statik üretim kullanın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Proje. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** SSR veya statik üretim, botların ve agentların içeriği ilk yanıtta almasını sağlar. Yalnızca istemci tarafı render eden tek sayfa uygulamaları yapay zeka botlarında görünmez kalır. **Nasıl yapılır:** 1. Trafik ve gelir getiren şablonları önceliklendirin. 2. Bu şablonlar için SSR, SSG veya ön render çözümünü seçin. 3. Hidrasyon sonrası içeriğin değişmediğini kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** Lighthouse veya curl ile alınan HTML, tarayıcıda render edilen DOM ile aynı ana metni içermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için hangi şablonların sunucu tarafı render gerektirdiğini belirlemek üzere bir önceliklendirme tablosu hazırla ve kullanılan teknolojiye uygun SSR veya SSG seçenekleri öner. ``` **Kaynaklar:** ### Menü ve iç bağlantıları gerçek \ öğeleriyle kurun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Botlar yalnızca href içeren bağlantıları izler. onclick ile açılan menüler veya JavaScript ile üretilen bağlantılar sitenin geri kalanını keşfedilemez yapar. **Nasıl yapılır:** 1. Ana menü, alt bilgi ve sayfalama bağlantılarını ham HTML’de kontrol edin. 2. onclick tabanlı gezinmeyi \ ile değiştirin. 3. Mega menüleri ilk HTML’de render edin. **Nasıl doğrulanır:** curl -s https://{site}/ | grep -c "\ ### Sekme ve akordeon içeriğini ilk HTML’de bulundurun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Tıklandığında sunucudan yüklenen sekme içeriği botlar tarafından görülmez. Aynı içerik HTML’de gizli durursa okunabilir ve alıntılanabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Sekme, akordeon ve “devamını oku” bileşenlerini listeleyin. 2. İçeriği ilk HTML’de render edip CSS ile gizleyin. 3. Tıklamayla yapılan API çağrılarını kaldırın. **Nasıl doğrulanır:** Ham HTML’de kapalı sekmelerdeki metin aranabilir olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ürün veya hizmet sayfalarındaki sekme ve akordeon içeriğinin ilk HTML’de bulunup bulunmadığını kontrol etmek için bir yöntem ver ve gerekli kod değişikliğini açıkla. ``` ### \ özniteliğini doğru dil koduyla tanımlayın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Dil bildirimi, modellerin ve arama motorlarının sayfayı doğru dildeki sorgulara eşleştirmesine yardımcı olur. Türkçe sayfada lang="en" kalması sık görülen bir hatadır. **Nasıl yapılır:** 1. Her şablonda \ değerini kontrol edin. 2. Türkçe sayfalar için lang="tr" kullanın. 3. Çok dilli sitelerde değeri sayfa diline göre dinamik verin. **Nasıl doğrulanır:** curl -s https://{site}/ | grep -o "\\]\*lang=\[^ \>\]\*" doğru dil kodunu göstermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında html lang değerini kontrol et; içerik diliyle uyumsuz sayfalar varsa listele. ``` ### UTF-8 kodlamasını bildirin ve Türkçe karakterleri doğru sunun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Yanlış karakter kodlaması ç, ğ, ı, ş gibi harfleri bozar; bozuk metin hem anlaşılmaz hem de yanlış alıntılanır. **Nasıl yapılır:** 1. Content-Type başlığında charset=utf-8 gönderin. 2. HTML başına \ ekleyin. 3. Veritabanı ve şablonların UTF-8 kullandığını kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/ çıktısında Content-Type: text/html; charset=utf-8 bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için karakter kodlamasını HTTP başlığı, meta etiketi ve içerik örnekleri üzerinden kontrol et; bozuk Türkçe karakter görürsen kaynağını tahmin et. ``` ### Anlamsal HTML öğeleri kullanın: main, article, nav, header, footer Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Anlamsal öğeler ana içeriği menü ve reklamlardan ayırır. Botlar ve agentlar doğru metni çıkarabilir; erişilebilirlik ağacı da netleşir. **Nasıl yapılır:** 1. Ana içeriği \ ve \ içine alın. 2. Gezinmeyi \, üst ve alt bölümleri \ ve \ ile işaretleyin. 3. Tablo verileri için \ ve \ kullanın. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynağında bir adet \ öğesi ve içerik sayfalarında \ bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfa şablonunun HTML yapısını incele; div ile kurulmuş ama anlamsal öğe olması gereken alanları belirt ve düzeltilmiş bir iskelet öner. ``` ### Mobil viewport meta etiketini ekleyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Google mobil öncelikli dizinleme kullanır; viewport tanımı olmayan sayfa mobilde bozuk görünür ve kalite sinyalleri zayıflar. **Nasıl yapılır:** 1. \ ekleyin. 2. Yakınlaştırmayı engelleyen ayarları kaldırın. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynağında width=device-width içeren viewport etiketi bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında viewport meta etiketini kontrol et ve erişilebilirliği bozan user-scalable=no gibi ayarlar varsa belirt. ``` ### Mobil ve masaüstü sürümlerde aynı içeriği sunun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Google mobil sürümü dizinler. Mobilde kısaltılmış metin, eksik yapılandırılmış veri veya gizlenmiş bölümler yapay zeka cevaplarında da eksik kalır. **Nasıl yapılır:** 1. Mobil ve masaüstü HTML’ini karşılaştırın. 2. Eksik metin, bağlantı ve yapılandırılmış veriyi mobile ekleyin. 3. Mobilde CSS ve JS kaynaklarının engellenmediğini kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console URL Denetleme’de taranan mobil HTML, masaüstü sürümdeki ana metni ve JSON-LD’yi içermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için mobil kullanıcı ajanıyla ve masaüstü kullanıcı ajanıyla aynı sayfayı çekip metin, bağlantı ve JSON-LD farklarını karşılaştıran bir betik yaz. ``` **Kaynaklar:** ## Site haritaları ve hızlı keşif Site haritaları ve anında bildirim protokolleri, yeni veya güncellenen sayfaların botlar tarafından hızla bulunmasını sağlar. ### Geçerli bir XML site haritası yayınlayın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Site haritası botlara hangi URL’lerin önemli olduğunu ve ne zaman değiştiğini söyler; derin sayfaların keşfini hızlandırır. **Nasıl yapılır:** 1. CMS veya bir eklentiyle otomatik güncellenen sitemap.xml oluşturun. 2. Dosya başına 50.000 URL ve 50 MB sınırına uyun. 3. Gerekirse site haritası dizini kullanın. **Nasıl doğrulanır:** https://{site}/sitemap.xml 200 dönmeli ve geçerli XML olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/sitemap.xml dosyasını incele: geçerli XML mi, kaç URL içeriyor, site haritası dizini mi ve otomatik güncelleniyor gibi görünüyor mu? ``` **Kaynaklar:** ### Site haritasını robots.txt içinde bildirin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Search Console kullanmayan yapay zeka botları site haritasını genellikle robots.txt’deki Sitemap satırından bulur. **Nasıl yapılır:** 1. robots.txt sonuna “Sitemap: https://{site}/sitemap.xml” satırını ekleyin. 2. Birden çok harita varsa her biri için ayrı satır veya dizin dosyası kullanın. **Nasıl doğrulanır:** robots.txt içinde mutlak URL içeren bir Sitemap: satırı bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text https://{site}/robots.txt dosyasında Sitemap satırları var mı, mutlak URL mi ve gerçekten 200 dönüyor mu? Kontrol et. ``` **Kaynaklar:** ### lastmod değerini yalnızca anlamlı değişikliklerde güncelleyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Doğru lastmod, botların güncellenen sayfaları önce taramasını sağlar. Her gün tüm URL’lerde değişen lastmod ise güvenilmez sayılır ve yok sayılır. **Nasıl yapılır:** 1. lastmod’u içerik değiştiğinde güncelleyen mantığı kurun. 2. W3C tarih formatını kullanın. 3. Şablon değişikliklerinde tüm tarihleri yenilemeyin. **Nasıl doğrulanır:** Site haritasındaki lastmod değerleri farklı tarihler içermeli ve sayfadaki güncelleme tarihiyle uyuşmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} site haritasındaki lastmod değerlerini incele: hepsi aynı mı, sayfadaki güncelleme tarihleriyle uyuşuyor mu? Sorun varsa uygulama önerisi ver. ``` **Kaynaklar:** ### Site haritasında yalnızca 200 dönen canonical URL’ler bulundurun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Yönlendirilen, 404 veren veya noindex sayfalar site haritasının güvenilirliğini düşürür ve botların zamanını boşa harcar. **Nasıl yapılır:** 1. Site haritasındaki tüm URL’leri durum koduyla tarayın. 2. 3xx, 4xx ve noindex URL’leri çıkarın. 3. Yalnızca canonical URL’leri ekleyin. **Nasıl doğrulanır:** Site haritası bir tarama aracıyla tarandığında URL’lerin %99’undan fazlası 200 dönmeli ve dizine eklenebilir olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} site haritasındaki URL’lerin durum kodlarını kontrol eden bir betik yaz; 200 olmayan, canonical olmayan veya noindex içeren URL’leri raporlasın. ``` **Kaynaklar:** ### Site haritalarını içerik türüne göre bölün Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Ürün, kategori, blog ve yardım sayfaları için ayrı haritalar, hangi bölümün dizinlenmede sorun yaşadığını Search Console’da görmenizi sağlar. **Nasıl yapılır:** 1. Her içerik türü için ayrı site haritası dosyası oluşturun. 2. Bunları bir site haritası dizininde toplayın. 3. Search Console’da her birini ayrı izleyin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> Site haritaları raporunda her tür için ayrı gönderilen ve dizine eklenen sayıları görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için içerik türlerine göre bölünmüş bir site haritası yapısı öner ve örnek bir site haritası dizin dosyası (sitemap index) yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Site haritasını Search Console ve Bing Webmaster Tools’a gönderin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Gönderilen harita, hata ve dizinlenme raporlarını açar; sorunları botlardan önce siz görürsünüz. **Nasıl yapılır:** 1. Search Console \> Site haritaları bölümünden gönderin. 2. Bing Webmaster Tools’ta aynı haritayı ekleyin. 3. Hata uyarılarını aylık kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** Search Console ve Bing Webmaster Tools’ta site haritası durumu “Başarılı” olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için site haritasını Search Console ve Bing Webmaster Tools’a gönderme ve sonrasında izlenecek raporlar için adım adım bir rehber yaz. ``` **Kaynaklar:** ### IndexNow ile değişiklikleri Bing ve diğer motorlara anında bildirin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** IndexNow; Bing, Yandex, Seznam, Naver, Yep gibi katılımcı motorlara değişen URL’leri anında bildirir. Google kullanmaz; ancak Bing Copilot’u beslediği için değişikliklerin Copilot cevaplarına daha hızlı ulaşmasına yardımcı olabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Bir IndexNow anahtarı oluşturup kök dizinde yayınlayın. 2. CMS veya CDN entegrasyonuyla yayın, güncelleme ve silmelerde ping gönderin. 3. Bing Webmaster Tools’ta IndexNow raporunu kontrol edin. **Nasıl doğrulanır:** https://{site}/\.txt anahtar değerini döndürmeli ve Bing Webmaster Tools \> IndexNow gönderimleri göstermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için IndexNow kurulumunu adım adım anlat: anahtar dosyası, örnek API isteği ve hangi olaylarda ping gönderilmesi gerektiği. Google’ın IndexNow kullanmadığını da belirt. ``` **Kaynaklar:** , ## Performans ve Core Web Vitals Yavaş sayfalar hem kullanıcıyı hem de zaman aşımıyla çalışan botları kaybeder. Bu bölüm hız, önbellek ve kaynak yükünü ele alır. ### Core Web Vitals eşiklerini karşılayın: LCP, INP ve CLS Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Google sayfa deneyimini sıralamada kullanır; kötü deneyim, yapay zeka cevaplarında kaynak olarak seçilen sayfaların da genelde aleyhine işler. Düşük CLS ayrıca agent tarayıcıların yanlış öğeye tıklamasını önler. **Nasıl yapılır:** 1. Search Console Core Web Vitals raporunda kötü URL gruplarını bulun. 2. LCP öğesini önceden yükleyin ve sunucu yanıtını hızlandırın. 3. Uzun JavaScript görevlerini bölerek INP değerini düşürün. 4. Görsel ve reklam alanlarına sabit boyut vererek CLS değerini düşürün. **Nasıl doğrulanır:** Search Console \> Core Web Vitals raporunda mobil ve masaüstünde “Zayıf” URL grubu olmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için PageSpeed Insights sonuçlarını yorumlamama yardım et: LCP, INP ve CLS sorunlarının olası nedenlerini sırala ve öncelikli düzeltme listesi hazırla. ``` **Kaynaklar:** , ### Sunucu yanıt süresini (TTFB) 800 ms’nin altında tutun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Kullanıcı isteğiyle sayfa çeken yapay zeka asistanları birkaç saniyelik zaman aşımıyla çalışır. Geç yanıt veren sayfa cevaba dahil edilmeden atlanır. **Nasıl yapılır:** 1. TTFB değerini farklı bölgelerden ölçün. 2. Sayfa önbelleği veya kenar önbelleği kurun. 3. Yavaş veritabanı sorgularını ve harici çağrıları azaltın. **Nasıl doğrulanır:** curl -o /dev/null -s -w "%{time\_starttransfer}\\n" https://{site}/ komutu 0,8 saniyenin altında sonuç vermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için TTFB ölçümünü farklı sayfa türlerinde yapacak bir curl betiği yaz ve 800 ms üzerindeki sonuçlar için olası nedenleri ve çözümleri sırala. ``` **Kaynaklar:** ### Görselleri WebP veya AVIF formatında ve doğru boyutta sunun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Büyük görseller LCP süresini uzatan en yaygın nedendir. Modern formatlar aynı kalitede dosya boyutunu belirgin şekilde düşürür. **Nasıl yapılır:** 1. Görselleri WebP veya AVIF formatına dönüştürün. 2. srcset ile ekran boyutuna uygun sürüm sunun. 3. width ve height özniteliklerini ekleyin. **Nasıl doğrulanır:** PageSpeed Insights’ta “Improve image delivery” (görüntü teslimini iyileştirin) önerisi tasarruf göstermemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasındaki görsellerin format, boyut ve srcset kullanımını incele; en çok kazanç sağlayacak üç optimizasyonu öner. ``` **Kaynaklar:** ### Yalnızca ekran dışı görselleri tembel yükleyin, metni değil Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** loading="lazy" ekran dışı görsellerde bant genişliği kazandırır. Ancak ana görsele veya metin içeriğine uygulanırsa LCP gecikir ve botlar içeriği göremeyebilir. **Nasıl yapılır:** 1. Ekran dışı görsellere loading="lazy" ekleyin. 2. İlk ekrandaki ana görselden lazy özniteliğini kaldırın. 3. Metin içeriğini kaydırmayla yüklenen bileşenlere koymayın. **Nasıl doğrulanır:** PageSpeed Insights’taki “LCP request discovery” önerisi LCP görselinde lazy loading uyarısı vermemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında loading="lazy" kullanımını incele; ilk ekrandaki görsellerde veya metin içeriğinde yanlış kullanım varsa belirt. ``` **Kaynaklar:** ### JS ve CSS dosyalarını küçültün, Brotli veya gzip sıkıştırmasını açın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Sıkıştırma ve küçültme aktarılan veriyi azaltır; botlar ve kullanıcılar sayfayı daha hızlı alır. **Nasıl yapılır:** 1. Derleme sürecinde JS ve CSS küçültmeyi açın. 2. Sunucuda veya CDN’de Brotli, yoksa gzip sıkıştırmasını etkinleştirin. 3. Kullanılmayan CSS ve JS kodunu temizleyin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI -H "Accept-Encoding: br,gzip" https://{site}/ çıktısında Content-Encoding: br veya gzip görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için HTML, CSS ve JS yanıtlarında sıkıştırma ve küçültme durumunu kontrol etmek üzere komutlar yaz ve eksikler için sunucu ayarı öner. ``` ### Bilinçli Cache-Control başlıkları ve bir CDN kullanın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Doğru önbellek kuralları tekrar eden bot ve kullanıcı isteklerini hızlandırır, sunucu yükünü azaltır. CDN farklı bölgelerden gelen isteklerde gecikmeyi düşürür. **Nasıl yapılır:** 1. Statik dosyalar için uzun max-age ve sürümlü dosya adları kullanın. 2. HTML için kısa süreli önbellek veya stale-while-revalidate tanımlayın. 3. Bir CDN üzerinden yayın yapın ve önbellek isabet oranını izleyin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/ çıktısında bilinçli bir Cache-Control değeri ve CDN önbellek başlığı (ör. cf-cache-status) görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için HTML, görsel, CSS ve JS yanıtlarının Cache-Control başlıklarını kontrol et ve her tür için önerilen değerleri tablo halinde ver. ``` ### DOM boyutunu makul tutun Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Çok büyük DOM yapıları render süresini ve bellek kullanımını artırır; agent tarayıcıların erişilebilirlik ağacını da karmaşıklaştırır. **Nasıl yapılır:** 1. Lighthouse ile DOM öğe sayısını ölçün. 2. Gereksiz sarmalayıcı div öğelerini kaldırın. 3. Uzun listeleri sayfalama veya sanal listeyle sunun. **Nasıl doğrulanır:** Lighthouse’taki “Optimize DOM size” önerisi sayfayı işaretlemiyor olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasının DOM yapısını değerlendir ve öğe sayısını azaltmak için somut öneriler ver. ``` **Kaynaklar:** ### Web fontlarını görünür metni engellemeden yükleyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Engelleyici font yüklemesi metnin geç görünmesine ve düzen kaymasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. font-display: swap kullanın. 2. Kritik fontları preload ile önceden yükleyin. 3. Kullanılmayan font ağırlıklarını ve karakter setlerini çıkarın; Türkçe karakterleri kapsayan alt kümeyi koruyun. **Nasıl doğrulanır:** PageSpeed Insights’taki “Font display” önerisi tasarruf göstermemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için font yükleme stratejisini incele: font-display, preload ve alt küme kullanımı uygun mu? Türkçe karakter desteğini bozmadan iyileştirme öner. ``` **Kaynaklar:** ### Mobil performansı ayrıca ölçün ve iyileştirin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Google mobil sürümü dizinler ve mobil skorlar genelde masaüstünden düşüktür. Yalnızca masaüstü ölçümü sorunları gizler. **Nasıl yapılır:** 1. PageSpeed Insights’ta mobil sekmesini ayrıca inceleyin. 2. Saha verisini (CrUX) laboratuvar verisinden ayrı değerlendirin. 3. Mobilde ağır üçüncü taraf betiklerini erteleyin. **Nasıl doğrulanır:** PageSpeed Insights mobil saha verisi Core Web Vitals değerlendirmesinde “Başarılı” göstermeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için mobil ve masaüstü performans farklarını açıklayan olası nedenleri listele ve mobil öncelikli bir iyileştirme planı hazırla. ``` **Kaynaklar:** ## Site mimarisi ve iç bağlantılar Net bir hiyerarşi ve güçlü iç bağlantılar, botların sayfaları bulmasını ve konular arasındaki ilişkiyi anlamasını kolaylaştırır. ### Kategorileri kullanıcıların aradığı konulara göre düzenleyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Proje. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İçerik. **Neden önemli:** Mantıklı bir kategori yapısı hem kullanıcıların hem modellerin sitenin hangi konularda uzman olduğunu anlamasını sağlar. **Nasıl yapılır:** 1. Ana konu ve alt konu listesini arama verisiyle çıkarın. 2. Her konuya tek bir kategori sayfası atayın. 3. Çakışan veya boş kategorileri birleştirin. **Nasıl doğrulanır:** Site menüsü ve kategori sayfaları 2 seviyede ana konuların tamamını kapsamalı; boş kategori olmamalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sitesinin menüsünü ve kategori yapısını incele; çakışan, eksik veya gereksiz kategorileri belirt ve daha net bir hiyerarşi öner. ``` ### Hiyerarşiyi yansıtan kısa ve okunabilir URL’ler kullanın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, SEO. **Neden önemli:** Anlamlı URL’ler modellerin ve kullanıcıların sayfanın konusunu bağlantıdan anlamasına yardım eder ve kaynak listelerinde güven verir. **Nasıl yapılır:** 1. URL’lerde kategori yolunu ve anlamlı kelimeleri kullanın. 2. Türkçe karakterleri tutarlı şekilde dönüştürün (ç→c, ş→s gibi) veya tamamen UTF-8 kullanın. 3. Kimlik numarası ve gereksiz parametreleri URL’den çıkarın. **Nasıl doğrulanır:** Rastgele 20 URL’nin tamamı küçük harfli, tire ile ayrılmış ve konuyu anlatan kelimelerden oluşmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} URL yapısını incele: okunabilirlik, hiyerarşi, Türkçe karakter kullanımı ve parametreler açısından değerlendir ve bir URL kılavuzu öner. ``` **Kaynaklar:** ### Önemli sayfaları ana sayfadan en fazla üç tıklama mesafesinde tutun Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Deneysel. Roller: SEO. **Neden önemli:** Derinde kalan sayfalar daha seyrek taranır ve daha zayıf sinyal alır. Gelir getiren veya sık alıntılanmasını istediğiniz sayfalar yüzeye yakın olmalı. **Nasıl yapılır:** 1. Bir tarama aracıyla tıklama derinliği raporu alın. 2. Derindeki önemli sayfalara kategori veya hub sayfalarından bağlantı verin. 3. Sayfalamayı ve filtreleri derinlik yaratmayacak şekilde düzenleyin. **Nasıl doğrulanır:** Tarama aracında önemli sayfaların tıklama derinliği 3 veya daha az olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için önemli sayfaların tıklama derinliğini ölçecek bir tarama planı hazırla ve derinliği azaltmak için bağlantı önerileri ver. ``` ### Görünür içerik yolu (breadcrumb) gezinmesi ekleyin Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Breadcrumb, sayfanın sitedeki yerini hem kullanıcıya hem botlara gösterir ve üst kategorilere doğal iç bağlantı sağlar. **Nasıl yapılır:** 1. Tüm içerik ve ürün sayfalarına breadcrumb ekleyin. 2. Her adımı gerçek bir \ bağlantısı yapın. 3. Breadcrumb ile BreadcrumbList yapılandırılmış verisini eşleştirin. **Nasıl doğrulanır:** Ürün veya makale sayfasının ham HTML’inde breadcrumb bağlantıları bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında breadcrumb gezinmesi var mı, HTML bağlantıları gerçek mi ve site hiyerarşisiyle uyumlu mu? Kontrol et ve örnek kod öner. ``` **Kaynaklar:** ### Konu kümeleri arasında açıklayıcı bağlantı metinleriyle iç bağlantı kurun Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İçerik. **Neden önemli:** İç bağlantılar hangi sayfanın hangi konuda ana kaynak olduğunu gösterir. “Tıklayın” gibi bağlantı metinleri bu bağlamı kaybettirir. **Nasıl yapılır:** 1. Her ana sayfa için bağlantı vermesi gereken destek sayfalarını belirleyin. 2. Bağlantı metninde hedef sayfanın konusunu kullanın. 3. Yeni içerik yayınlandığında ilgili eski sayfalardan bağlantı ekleyin. **Nasıl doğrulanır:** Tarama aracında önemli sayfaların gelen iç bağlantı sayısı ve bağlantı metinleri konuyla tutarlı olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için önemli sayfalara gelen iç bağlantıları ve bağlantı metinlerini analiz edecek bir yöntem öner; “tıklayın” gibi zayıf metinleri ve eksik bağlantıları bul. ``` ### Hiçbir sayfadan bağlantı almayan yetim sayfaları bağlayın veya kaldırın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO. **Neden önemli:** Yalnızca site haritasında bulunan sayfalar zayıf sinyal alır ve sık taranmaz. Değerliyse bağlanmalı, değilse kaldırılmalıdır. **Nasıl yapılır:** 1. Site haritası URL’lerini tarama sonucundaki bağlantılı URL’lerle karşılaştırın. 2. Değerli yetim sayfalara ilgili sayfalardan bağlantı verin. 3. Değersiz olanları kaldırın veya yönlendirin. **Nasıl doğrulanır:** Site haritası ile tarama karşılaştırmasında yetim sayfa sayısı sıfıra yakın olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için site haritası ile tarama verisini karşılaştırarak yetim sayfaları bulacak adımları yaz ve her yetim sayfa için karar kriterleri öner. ``` ### Ana sayfayı tek bir URL’de sunun Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** /index.html, /home veya /?ref= gibi varyantlar ana sayfa sinyallerini böler ve farklı adreslerin alıntılanmasına yol açar. **Nasıl yapılır:** 1. Ana sayfa varyantlarını listeleyin. 2. Hepsini tercih edilen köke 301 ile yönlendirin. 3. Logo ve menü bağlantılarını kök adrese verin. **Nasıl doğrulanır:** curl -sI https://{site}/index.html 301 ile https://{site}/ adresine yönlendirmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasının olası URL varyantlarını (index.html, index.php, /home, parametreli) test eden komutlar yaz ve doğru davranışı açıkla. ``` **Kaynaklar:** ### Sayfalamayı taranabilir bağlantılarla kurun Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Yalnızca “daha fazla yükle” düğmesi veya sonsuz kaydırma kullanan listeler, ilk sayfadan sonraki ürün ve yazıları botlara gizler. **Nasıl yapılır:** 1. Her sayfalama adımını ayrı bir URL ve \ ile sunun. 2. Sonsuz kaydırmayı sayfalı URL’lerle destekleyin. 3. Sayfalı URL’lerde kendine işaret eden canonical kullanın. **Nasıl doğrulanır:** Kategori sayfasının ham HTML’inde ?page=2 gibi sonraki sayfa bağlantıları bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} kategori ve blog listelerinde sayfalamanın taranabilir olup olmadığını kontrol et; sonsuz kaydırma veya JavaScript düğmesi varsa önerilen çözümü açıkla. ``` **Kaynaklar:** ## Sayfa meta verileri ve başlıklar Başlık etiketi, açıklama, başlık hiyerarşisi ve paylaşım etiketleri, sayfanın ne hakkında olduğunu botlara ilk bakışta anlatır. ### Her sayfaya benzersiz, konuyu anlatan bir title etiketi yazın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İçerik. **Neden önemli:** Title etiketi kaynak listelerinde ve arama sonuçlarında gösterilir; modeller sayfanın konusunu ilk olarak buradan çıkarır. **Nasıl yapılır:** 1. Ana konuyu başa koyun ve marka adını sona ekleyin. 2. Yaklaşık 30–60 karakter aralığında kalın. 3. Kopya title etiketlerini giderin. **Nasıl doğrulanır:** Tarama aracında boş, kopya veya 60 karakteri aşan title sayısı sıfıra yakın olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için ana sayfa ve 5 önemli sayfanın title etiketlerini değerlendir; uzunluk, benzersizlik ve konu netliği açısından iyileştirilmiş alternatifler yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Her sayfaya özgün ve özetleyici bir meta description yazın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: SEO, İçerik. **Neden önemli:** Meta description sıralamayı doğrudan etkilemez, ancak sonuçlarda ve bazı yapay zeka arayüzlerinde sayfa özeti olarak kullanılabilir. **Nasıl yapılır:** 1. Sayfanın vaadini 120–160 karakterde özetleyin. 2. Sayfaya özgü bir bilgi veya sayı ekleyin. 3. Şablon kaynaklı kopyaları giderin. **Nasıl doğrulanır:** Tarama aracında eksik veya kopya meta description sayısı sıfıra yakın olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için 5 önemli sayfanın meta description metinlerini değerlendir ve sayfaya özgü, 160 karakteri aşmayan yeni öneriler yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Her sayfada sayfanın konusunu söyleyen tek bir H1 kullanın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Deneysel. Roller: İçerik, Geliştirici. **Neden önemli:** Tek ve net bir H1, sayfanın ana konusunu botlara açıkça bildirir. Logoya veya menüye verilmiş H1 etiketleri bu sinyali bulandırır. **Nasıl yapılır:** 1. Şablonlarda logo ve menüdeki H1 kullanımını kaldırın. 2. Her sayfada ana başlığı H1 olarak işaretleyin. 3. H1 ile title etiketini uyumlu tutun. **Nasıl doğrulanır:** curl -s https://{site}/ | grep -c "\ Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Yeni standart. Roller: İçerik. **Neden önemli:** Başlık hiyerarşisi sayfayı bölümlere ayırır. Yapay zeka sistemleri cevap için pasaj seçerken bu bölümleri kullanır; atlanan seviyeler yapıyı bozar. **Nasıl yapılır:** 1. H1’den sonra H2, H2 altında H3 kullanın. 2. Başlıkları görsel boyut için değil anlam için seçin. 3. Her H2 bölümünün tek bir alt konuyu kapsamasını sağlayın. **Nasıl doğrulanır:** Bir başlık yapısı aracı (ör. HeadingsMap) atlanan seviye göstermemeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} üzerindeki bir içerik sayfasının başlık yapısını çıkar; atlanan seviyeleri, boş veya anlamsız başlıkları belirt ve düzeltilmiş bir taslak öner. ``` ### Open Graph etiketlerini her sayfada eksiksiz kullanın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici, İçerik. **Neden önemli:** og:title, og:description ve og:image, bağlantı önizlemelerinde ve bazı yapay zeka arayüzlerinin kaynak kartlarında kullanılır. **Nasıl yapılır:** 1. og:title, og:description, og:image, og:url ve og:type ekleyin. 2. Görseli 1200×630 piksel civarında hazırlayın. 3. Değerleri sayfa bazında üretin. **Nasıl doğrulanır:** Bir Open Graph önizleme aracında başlık, açıklama ve görsel doğru görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasındaki Open Graph etiketlerini kontrol et; eksik veya hatalı alanları belirt ve doğru bir örnek yaz. ``` ### X (Twitter) kart etiketlerini ekleyin Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** twitter:card etiketleri X’te ve bu etiketleri okuyan diğer araçlarda bağlantı önizlemesini belirler. **Nasıl yapılır:** 1. twitter:card değerini summary\_large\_image olarak ayarlayın. 2. Eksik alanlar için Open Graph değerlerine güvenebileceğinizi unutmayın. **Nasıl doğrulanır:** Sayfa kaynağında \ bulunmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} sayfalarında twitter:card etiketlerini kontrol et ve Open Graph ile birlikte önerilen minimal etiket setini yaz. ``` ### Görsellere içeriği tarif eden alternatif metin yazın Öncelik: Orta öncelik. Efor: Birkaç gün. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: İçerik. **Neden önemli:** Alt metin, görselin ne gösterdiğini botlara ve ekran okuyuculara anlatır. Çok modlu modeller de görseli sayfa bağlamıyla bu metin üzerinden ilişkilendirir. **Nasıl yapılır:** 1. Bilgi taşıyan her görsele somut bir alt metin yazın. 2. Süs görsellerinde boş alt="" kullanın. 3. Anahtar kelime doldurmaktan kaçının. **Nasıl doğrulanır:** Tarama aracında bilgi taşıyan görseller arasında alt metni eksik olanların oranı %5’in altında olmalı. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} ana sayfasındaki görsellerin alt metinlerini listele; eksik, anlamsız veya anahtar kelime doldurulmuş olanlar için daha iyi alternatifler yaz. ``` **Kaynaklar:** ### Favicon ve tercih edilen site adını tanımlayın Öncelik: Düşük öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** Google ve bazı yapay zeka arayüzleri kaynakları site adı ve favicon ile gösterir. Tanımsız veya tutarsız değerler markanızın tanınmasını zorlaştırır. **Nasıl yapılır:** 1. En az 48×48 piksel, kare bir favicon yayınlayın. 2. WebSite yapılandırılmış verisinde name ve alternateName ile site adını belirtin. 3. Site adını title ve og:site\_name ile tutarlı tutun. **Nasıl doğrulanır:** Google arama sonuçlarında site adı ve favicon doğru görünmeli. **Yapay zeka istemi:** ```text {site} için favicon tanımlarını ve site adı sinyallerini (WebSite JSON-LD, og:site_name, title) kontrol et; tutarsızlıkları listele. ``` **Kaynaklar:** , ## Yapılandırılmış veri (Schema.org) Yapılandırılmış veri, sayfadaki varlıkları ve ilişkileri makineye açıkça anlatır. Google yapay zeka özellikleri için özel bir işaretleme istemez; ama doğru JSON-LD varlık tanımayı ve alışveriş yüzeylerini doğrudan besler. ### Yapılandırılmış veriyi geçerli JSON-LD olarak yayınlayın Öncelik: Yüksek öncelik. Efor: Hızlı kazanım. Kanıt: Resmi kaynak. Roller: Geliştirici. **Neden önemli:** JSON-LD, Google’ın önerdiği biçimdir ve HTML’den bağımsız olduğu için bakımı kolaydır. Tek bir sözdizimi hatası tüm bloğun yok sayılmasına neden olur. **Nasıl yapılır:** 1. Yapılandırılmış veriyi \